Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan een persoon of organisatie die zich in dat jaar buitengewoon verdienstelijk heeft gemaakt voor het helpen realiseren van de doelstellingen van het genootschap, kortweg het behoud van het cultuur historisch erfgoed van de Beemster. Het Algemeen Bestuur vraagt jaarlijks aan de afdeling Beemster Erfgoed om een voordracht te doen. De prijs is een prachtige vaas of schaal, vervaardigd door de Beemster pottenbakker Ernsting.
2024: Voormalige bakkerij in Middenbeemster
Citaat uit document uit 1950, geschreven door J. Caderius van Veen:
“In het centrum van het dorp Middenbeemster staat een heel oud huis, dat sedert jaar en dag als bakkerij en boerderij in gebruik is. Het huis dateert zeker uit het eind van de 17e eeuw en zal dus een van de eerste huizen in de kern van de Beemster zijn geweest. Het huis was zeer verwaarloosd en is na de oorlog geheel gerestaureerd. Monumentenzorg verleende zijn medewerking en in totaal werd voor ongeveer 38.000 gulden aan het huis verbouwd. De restauratie is met de uiterste zorg geschied, zodat we thans beschikken over een prachtig huis met bakkerij”.
Een kleine tachtig jaar later heeft het pand wederom een grondige metamorfose ondergaan.
Het HGB reikt de complimentprijs uit aan de initiatiefnemers tot de restauratie van de voormalige bakkerij aan de Rijperweg 66 in Middenbeemster, mevrouw Dominique Kuijl en de heer Arno Groen.
______________________________________________________________________________________________________________________________________
2023: Beemster Vertoeving
Als er in het jaar voorafgaande aan de algemene ledenvergadering van het HGB een object of project is afgerond dat als een toevoeging aan het cultureel erfgoed van de Beemster wordt beschouwd, dan is dat in principe een compliment van onze vereniging waard. Hiervoor bestaan geen formele vereisten. Voorheen droegen leden van de redactie van De Nieuwe Schouwschuit objecten voor, tegenwoordig zorgt de afdeling Beemster Erfgoed voor de keuze en argumentatie. Van wezenlijk belang is dat de juryleden een ‘goed gevoel’ hebben bij het object dat in aanmerking komt. Noem het gerust heel subjectief!
Dit jaar moesten we kiezen uit twee projecten en uiteindelijk werd dat de in 2023 afgeronde restauratie van de Doopsgezinde Vermaning en, vooral, de herinrichting en herbouw van de gebouwen op de rest van het terrein van de Vermaning aan de Middenweg. Wat er stond was een lang gerekte diaconiewoning, oorspronkelijk in meerdere eenheden bewoond, maar vanaf 1971 alleen door de familie Finnema, u allen welbekend, neem ik aan. Een stemmige zwart-witfoto van dit huis door Cor Dikstaal uit de jaren 60, begin 70 van de vorige eeuw doet romantisch aan maar was door ouderdom en technische staat niet meer geschikt om te restaureren. Afbraak was geen probleem, want het pand stond niet op enige monumentenlijst.
Het ontmantelen van dit huis begon met het afhalen van de rode dakpannen die vervolgens werden geschonken aan het Betje Wolff Museum om daar hergebruikt te worden voor de schuur in de achtertuin en voor het dak van de nieuwe uitbouw naast het museum.
Op het terrein stond nog een derde gebouwtje, een weinig romantische garage. In het nieuwbouwplan van wat nu de Vertoeving heet werd gekozen voor vier woningen op de plaats van de diaconiewoning en voor één woning op de plaats van de garage. Het plein werd geheel nieuw aangelegd en zelfs van een flink speelapparaat voorzien wat aangeeft dat er letterlijk weer leven in de brouwerij zit.
Maar is zo’n nieuwbouw nu wel een HGB-compliment waard? Er ging immers een karakteristiek stukje dromerige geschiedenis teloor – de diaconiewoning. Inderdaad, maar zeg nu zelf: zal deze hof na een paar jaar groen volgroeid te zijn niet eenzelfde sfeer van beschutheid en historiciteit ademen, ondanks de zonnepanelen? En dat niet alleen in de gebouwen, maar ook in de geest van het doopsgezinde verleden van vrijheid, verdraagzaamheid, verantwoordelijkheid, vriendschap en vertrouwen – de vijf waarden die in deze gemeenschap in praktijk worden gebracht.
De Stichting Beemster Vertoeving heeft op creatieve wijze een tweetal grote problemen tegelijk opgelost:
- De inwendige restauratie van het kerkgebouw heeft geresulteerd in een bijzonder fraaie, authentieke locatie die gebruikt kan worden voor allerlei culturele doeleinden, waaronder ook kerkgang voor de steeds kleiner wordende Doopsgezinde gemeente;
- En er is woongelegenheid gecreëerd voor vijf huishoudens waar dat tot vorig jaar maar één woning was. Met deze combinatie van sociale en vrije sectorhuurwoningen is een solide financiële basis gelegd voor het voortbestaan van het totale complex en de ideële Stichting Beemster Vertoeving.
Het resultaat is een zeer bijzonder ensemble dat uit cultuurhistorisch perspectief een verrijking van de Beemster gemeenschap is. Daarvoor verdient de Stichting Beemster Vertoeving een welgemeend compliment van het Historisch Genootschap. Alle personen en instanties die zich hebben ingespannen om dit tot stand te brengen zullen mogen delen in dit compliment dat een stimulans voor anderen is om met creativiteit en gevoel voor geschiedenis oplossingen voor actuele problemen te vinden.
__________________________________________________________________________________________________________________________
2021: Boerderij ‘Broedersbouw’
Eén van de taken van de afdeling Beemster Erfgoed is het vinden van Beemster projecten, gebouwen of personen die in het afgelopen jaar op cultuurhistorisch gebied de aandacht hebben getrokken. Uit deze groep kiezen wij één project of persoon die wij voordragen voor de jaarlijkse HGB-complimentprijs.
De prijs die op de afgelopen algemene ledenvergadering van het HGB werd uitgereikt was overigens op influistering van het algemeen bestuur zelf, maar na intern beraad van harte gesteund door onze eigen afdeling. De suggestie was al twee jaar geleden gedaan, maar coronaperikelen verhinderden het houden van twee achtereenvolgende jaarvergaderingen. Dus dan maar wat later.
De toelichting op de keuze was aan ons overgelaten en in de zoektocht naar goede argumenten om de grondig verbouwde prachtboerderij Broedersbouw aan de Oostdijk te prijzen stuitten wij op een zeer bruikbare tekst van Isabel van Lent op de website van het Steunpunt Monumenten en Archeologie Noord-Holland. Het artikel bespreekt de lange weg van nieuwe bestemming van een belangrijk rijksmonument. De omvorming van een tot 2015 in bedrijf geweest zijnde boerderij naar een appartementencomplex met negen woningen was een avontuur in architectonische, financiële en procedurele zin dat een voorbeeld is voor wie zelf overweegt een monument te herbestemmen.
De noodzakelijke instemming van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, de gemeentelijke welstandscommissie en de vergunning verlenende gemeente kwam slechts met grote moeite tot stand en vereiste een bekwame architect die niet alleen goed kon ontwerpen maar ook kon praten als Brugman.
De bewoners, van wie er drie aanwezig waren om de prijs in ontvangst te nemen, waren buitengewoon enthousiast over het wonen op deze unieke locatie. De veelkleurige schaal en oorkonde die de Vereniging van Eigenaren van Broedersbouw uit handen van vice-voorzitter Bert Jaarsma kreeg ging nog gepaard met een verrassing uit de opslag van de afdeling Beemster Erfgoed.
Toen vorig jaar het gemeentehuis van Beemster ontruimd moest worden, mocht onze afdeling advies uitbrengen welke cultuurhistorisch interessante zaken waarheen zouden kunnen worden gestuurd. Onder de objecten die wij als HGB zelf mochten meenemen (onder voorwaarde dat we die niet zouden verkopen) bevond zich een zeer grote zwart-wit foto, ingelijst en achter glas, van Broedersbouw (afmeting binnen de lijst 71 x 98 cm). Een prachtig beeld uit waarschijnlijk de jaren ’60 van de vorige eeuw, naar wij denken gemaakt door mevr. Bekhof-Hartog die zo veel mooie zwart-wit foto’s van de Beemster heeft gemaakt (kijk maar eens in Portret van de Beemster 1962). De foto is zelf een monument en het leek ons dat die in het nu weer levendige rijksmonument een terechte plaats heeft gekregen die het historisch bewustzijn van de bewoners en bezoekers zal bevorderen.
2018: Remo Strijker
Voor de wijze waarop hij de Kosterij in Middenbeemster met groot respect voor de historische waarde heeft gerestaureerd.
_________________________________________________________________________________________________________
2017: Familie Hartog
Voor het behoud van stolpboerderij ‘De Lepelaar’
__________________________________________________________________________________________________________
2016: Mevrouw E. van de Kleut-Sieswerda
Maker van de website ‘De Beemster Bengel’
__________________________________________________________________________________________________________
2015: Ed Bregman en André Koopman
Het vervallen Fortispand van de ondergang redden
2014: Jan Schoutsen
Restauratie weegbrug Jisperweg (hoek Volgerweg)
2013: Stichting tot behoud van de Nachtegaal
2012: Dr. Katja Bossaers
Onderzoek naar de cultuurhistorie
2011: Chris en Ann Wanders
Verbouwing Eterij ‘t Middenpunt
2010: Michiel Hooijberg
website Poldersporen.nl
2009: Ria en Jaap Oostwouder
Herstel historische boomgaard
2008: Fam. Van Vuure
Herbouw tuinderswoning en -stolp, Nekkerweg
2007: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier
Restauratie inundatiesluis
2006: Fam. Kwantes
Restauratie boerderij Belvliet
2005: André en Lydia Konijn
Bouw woonstolp
2004: Astrid en Arie Oud
Restauratie boerderij Belvliet
2003: Nienke Schermerhorn
Protestactie verkoop smidse
2002: M.P.J. de Rooij
Restauratie oude school tot woonhuis